En Güncel Son Dakika Haberler

Tüm Dünyayı Etkisi Altına Alan
COVID-19 Salgınında SON DAKİKA Gelişmeleri
#BizBizeYeteriz Türkiyem! Korona yaz 8119'a gönder 10 TL bağışta bulun

İroni ne demek? İroni sözünün manası nedir? TDK İroni nedir, nasıl yapılır, nerelerde kullanılır, örnek cümleler

Türkçe’ye yabancı lisanlardan geçen kelimerin manası çok merak ediliyor. Bunlardan birisi de “ironi” sözüdür. Günlük hayatta sıkça gördüğümüz ve …

İroni ne demek? İroni sözünün manası nedir? TDK İroni nedir, nasıl yapılır, nerelerde kullanılır, örnek cümleler
45 views
02 Eylül 2020 - 21:44

Türkçe’ye yabancı lisanlardan geçen kelimerin manası çok merak ediliyor. Bunlardan birisi de “ironi” sözüdür. Günlük hayatta sıkça gördüğümüz ve cümle içerisinde kullanmak istediğimiz bu söz aslında ne demektir, ne manaya gelir, nerelerde kullanılır hepsini sizlere anlatalım.

İRONİ NE DEMEK? İRONİ NEDİR?

İroni; söylenenin tam zıddının kastedildiği bir tabirdir, sözdür.

Söylenen yahut yapılan hareket (aksiyon), önemli imajı altında, aksi söylenceyi yahut hareketi, çelişki noktasına çekmeyi gayeler. Mizahtan farklı olarak, ironi vakaya daha eleştirel açıdan yaklaşır. İroni mimik, jest ve tonlama ile söylemek istenenin altını, dolaylı yoldan çizer.

İroni ve mizah kavramları birbirine benzese de mana olarak birbirine karıştırılmamalıdır. Bu gayeyle ironi terimi, bir vakaya eleştirel görüşle yaklaşmaktadır. Ama mizah daha çok gülmece manası taşımaktadır. TDK’da bu türlü geçmektedir.

Ek olarak eski filozoflardan olan Sokrates’in 2 diyalog sisteminden birisi ironidir.

İRONİ SÖZ MANASI NEDİR?

İroni günlük hayatta daha çok “Söylenen kelamın aksisini kastederek şahısla yahut hadiseyle alay etme.” manasında kullanılmaktadır. Bir durum karşısında alay etmek ironi olmuş olur. Cümle içerisinde “İroni yaptım.” biçiminde geçebilir.

Bir öteki manası “Gülmece” demektir. Mizah ile benzese de bu iki söz birbirine karıştırılmamalıdır.

TDK’YA NAZARAN İRONİ NE DEMEKTİR?

Türk Lisan Kurumu’na nazaran lisanımıza Fransızca’daki “ironie” sözünden geçen ironi sözü “Gülmece” ve “Söylenen kelamın aksisini kastederek bireyle yahut vakayla alay etme.” manalarına gelmektedir.

TDK’ya nazaran ironi 1. manası (edebiyatta) : Gülmece

TDK’ya nazaran ironi 2. manası : Söylenen kelamın aksisini kastederek şahısla yahut hadiseyle alay etme.

TDK’ya nazaran manaları üstteki üzeredir. İşaret lisanında yazılışı da gösterilmiştir.

İRONİ SÖZÜ NERELERDE KULLANILIR? KULLANIM ALANLARI NEDİR?

İroni sözü daha çok dalga hedefli kullanılmaktadır. Çabucak çabucak günlük hayatımızın her modülünde bu söz kullanılabilir. İş yerlerinde, okulda, tiyatroda, kitaplarda vb. tüm yerlerde ironi kavramı geçebilir ve kullanılabilir.

İRONİ NASIL YAPILIR? CÜMLE İÇERİSİNDE ÖRNEKLER

Anlattığımız üzere ironi daha çok dalga geçmek maksadıyla kullanılmaktadır. Çabucak bir örnek verelim;

Mesela bir arkadaşınızla saat 9’da buluşacaksınız diyelim. Arkadaşınız 30 dakika geç geldi. Siz de ona ironik olarak (dalga amaçlı) “Kardeşim çok erken geldin ya. Bu çabanı neye borçluyuz…” diyebilirsiniz. İşte bu ironi olmuş olur. Yani kelamda mecaz manada ironi olmuş olur. Yoksa cümle içerisinde direkt olarak geçmez. Şayet o karşılık olarak “Nasıl yani?” diye sorarsa, sizde ona karşı karşılık olarak “İroni yapıyorum abi. Nerede kaldın? Ağaç oldum burada…” diyebilirsiniz. İşte kısaca ironi bu biçimde yapılır.

Artık birkaç ironi örneği verelim:

– Mesela halı alanda futbol maçı yapıyorsunuz diyelim. Kadronuz 5-0 geri durumda. Bu durumda kalecinize hitaben ironi niyetli (dalga yahut alay edercesine) “Bizim kaleci Muslera’nın kuzeni galiba. Baksana her topu kurtarıyor!” diyebilirsiniz. İşte burada ironi yapmış olursunuz. Kaleci de size aksi zıt bakarsa ona “İroni yapıyorum kardeşim…” diyebilirsiniz.

– Örneğin çok sesli konuşan, yüksek sesle konuşan bir şahsa “Biraz daha yüksek sesle konuşur musun? Duyamıyorum…” diyebilirsiniz. Bu ironi olmuş olur. O da size “Nasıl yani ne demek istiyorsunuz?” diye sorarsa karşılık olarak “İroni yapıyorum alışılmış ki. Lütfen biraz kısık sesle konuşur musunuz…” diyebilirsiniz. Böylece ironi kavramını cümle içerisinde de kullanabilirsiniz.

Özcesi; Anlatmak istediğiniz şeyin tam aykırısını söyleyerek ironi yapabilirsiniz. Yani anlatmak istediğinizi alay-dalga geçmek amacıyla tam aksisi ifadeyi ironi olarak karşıdakine söylerseniz burada ironi yapmış olursunuz.

POPÜLER VIDEO GALERİLER

Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir,